Uraz brzucha po wypadku. Jak rozpoznać zagrożenie i co zrobić do czasu przyjazdu pomocy?
Uraz brzucha może wyglądać bardzo różnie. Czasem rana jest widoczna od razu. Czasem znajduje się pod ubraniem. A czasem najpoważniejszy problem dzieje się wewnątrz ciała i na początku nie widać go z zewnątrz.
Dlatego po silnym urazie, upadku, uderzeniu albo wypadku komunikacyjnym nie warto oceniać sytuacji tylko po tym, co widzimy na pierwszy rzut oka. Brak dużej, widocznej rany nie oznacza, że wszystko jest w porządku.
Kiedy podejrzewać uraz brzucha?
Uraz brzucha może wystąpić między innymi po:
- wypadku drogowym,
- upadku,
- silnym uderzeniu,
- przygnieceniu,
- innym urazie mechanicznym.
Osoba poszkodowana może zgłaszać ból brzucha, dyskomfort, osłabienie albo ogólne pogorszenie samopoczucia. Rana może być widoczna, ale może też być ukryta pod ubraniem.
Warto spokojnie porozmawiać z osobą poszkodowaną i zapytać:
- co się stało,
- gdzie dokładnie odczuwa ból,
- czy ból się nasila,
- czy czuje osłabienie,
- czy jej stan się pogarsza.
Takie proste pytania pomagają szybciej zlokalizować uraz i ocenić, czy sytuacja może być poważna.
Uraz wewnętrzny może nie być widoczny
Przy urazie brzucha trzeba pamiętać, że może dojść do krwawienia wewnętrznego. Tego często nie widać od razu.
Osoba może początkowo wyglądać dość dobrze, a jej stan może pogorszyć się dopiero po czasie. Dlatego tak ważna jest obserwacja poszkodowanego, szczególnie pod kątem oznak wstrząsu.
Nie chodzi o to, żeby samodzielnie diagnozować uraz wewnętrzny. Chodzi o to, żeby nie zbagatelizować sytuacji i odpowiednio szybko wezwać pomoc.
Co zrobić przy podejrzeniu urazu brzucha?
Najważniejsze są proste, spokojne i konkretne działania.
- Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne
Zanim podejdziesz do osoby poszkodowanej, sprawdź, czy możesz zrobić to bezpiecznie. Nie narażaj siebie ani innych osób.
Dopiero gdy miejsce jest bezpieczne, podejdź do poszkodowanego i oceń jego stan.
- Pomóż osobie przyjąć wygodną pozycję
Przy urazie brzucha najczęściej najwygodniejsza będzie pozycja leżąca z podciągniętymi kolanami.
Taka pozycja może zmniejszyć napięcie brzucha i ograniczyć dyskomfort.
Nie zmuszaj osoby do pozycji, która nasila ból. Pomóż jej ułożyć się tak, aby było jej możliwie najwygodniej.
- Jeśli widzisz krwawienie, zastosuj ucisk
Jeżeli z rany występuje krwawienie zewnętrzne, zastosuj bezpośredni ucisk.
Celem jest ograniczenie utraty krwi.
Ucisk powinien być zdecydowany, ale wykonywany ostrożnie. Obserwuj reakcję osoby poszkodowanej i cały czas kontroluj jej stan.
- Wezwij pomoc medyczną
Przy poważnym urazie brzucha należy jak najszybciej wezwać pomoc.
W Polsce dzwoń pod numer 112 lub 999.
Podczas rozmowy przekaż:
- gdzie doszło do zdarzenia,
- co się stało,
- że podejrzewasz uraz brzucha,
- czy osoba jest przytomna,
- czy oddycha,
- czy występuje krwawienie,
- czy stan osoby się pogarsza.
- Zabezpiecz ranę czystym opatrunkiem
Gdy krwawienie zostanie opanowane przez ucisk, ranę należy zabezpieczyć czystym opatrunkiem.
Jeżeli z rany wydostają się narządy wewnętrzne, nie wolno ich wpychać z powrotem do brzucha.
W takiej sytuacji należy przykryć je czystym, wilgotnym opatrunkiem i czekać na przyjazd służb ratunkowych.
- Uspokajaj i obserwuj osobę poszkodowaną
Do czasu przyjazdu pomocy zostań przy osobie poszkodowanej, jeśli możesz zrobić to bezpiecznie.
Uspokajaj ją i obserwuj:
- oddech,
- krążenie,
- poziom reakcji,
- ogólny stan,
- ewentualne oznaki wstrząsu.
Jeżeli stan osoby się pogarsza, przekaż tę informację dyspozytorowi lub zespołowi ratownictwa medycznego po przyjeździe.
Najważniejsze do zapamiętania
Przy urazie brzucha nie oceniaj sytuacji tylko po wyglądzie rany. Najpoważniejsze obrażenia mogą być wewnętrzne i na początku niewidoczne.
Najważniejsze działania to:
- zadbaj o bezpieczeństwo,
- oceń stan osoby poszkodowanej,
- pomóż jej przyjąć wygodną pozycję,
- kontroluj widoczne krwawienie,
- wezwij pomoc medyczną,
- zabezpiecz ranę czystym opatrunkiem,
- nie wpychaj narządów wewnętrznych z powrotem do brzucha,
- obserwuj oddech, krążenie i poziom reakcji.
W pierwszej pomocy liczą się proste działania wykonane spokojnie i we właściwej kolejności. Przy podejrzeniu poważnego urazu brzucha nie czekaj, aż sytuacja „sama się wyjaśni”. Wezwij pomoc i obserwuj poszkodowanego do czasu przyjazdu służb ratunkowych.
